شطرنج یک بازی است که توسط دو بازیکن انجام میشود که ما آنها را بازیکن سیاه و بازیکن سفید می نامیم. این بازی روی صفحه شطرنج که از ۶۴ خانه مربع تشکیل شده است انجام می شود. هر مربع می تواند خالی باشد یا توسط یک مهره اشغال شده باشد. موقعیت اولیه بازی از ۱۶ مهره سفید و ۱۶ مهره سیاه تشکیل شده است که در نمودار زیر مشاهده می کنید:
هر بازیکن به نوبت یک حرکت انجام می دهد. همیشه سفید بازی را شروع می کند. در یک حرکت معمولی بازیکن سفید یک مهره سفید را انتخاب میکند و آن را به یک مربع دیگر منتقل می کند. خانه مقصد یا خالی است یا قبلا توسط یک مهره حریف اشغال شده است. در مورد دوم گفته میشود که مهره دشمن گرفته می شود. مهره گرفته شده از صفحه برداشته می شود و دیگر هیچ نقشی در بازی نخواهد داشت.با نگاه کردن به ردیف پایین مهره های سفید یک رخ یک اسب یک فیل یک شاه یک وزیر یک فیل دیگر یک اسب دیگر و یک رخ دیگر دیده می شود. ردیف بعدی مهره های سفید از ۸ پیاده یا سرباز تشکیل شده است.
هدف از بازی شطرنج گرفتن شاه حریف است اما به واقع گرفتن شاه حریف کاری توهین آمیز و ناخوشایند است. بنابراین این کار مجاز نیست. به همین سبب مفهومی به نام کیش کردن به وجود آمده است. منظور از کیش کردن دنبال کردن شاه حریف و اسیر کردن آن است به گونهای که امکان حرکت از شاه حریف گرفته شود. به همین منوال برای جلوگیری از گرفتن مهره شاه بازیکن باید شاه خود را از کنترل حریف خارج کند و حریف نیز در ادامه تلاش میکند تا شاه بازیکن را اسیر کند.
اگر بیرون آوردن شاه سیاه از کنترل غیر ممکن و غیر مجاز باشد گفته میشود شاه سیاه مات شده است و سفید برنده بازی است. اگر شاه سیاه توسط مهره های سفید کنترل نشود و همچنین حرکت قانونی نداشته باشد بازی با مفهومی به نام بن بست یا پات مواجه می شود. وقتی این اتفاق میافتد بازی با نتیجه مساوی پایان می یابد.